Công dân số chuẩn: Sử dụng Internet thông minh và an toàn (Phần 1)

Chúng ta vẫn hay có câu nói “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” với ước vọng rằng “trẻ em hôm nay” được chăm lo, nuôi dưỡng, dạy dỗ và bảo vệ trong vòng tay của người lớn và sau đó thực sự ra đời trở thành các công dân đóng góp cho đất nước, tạo nên những sự thay đổi. Tuy nhiên, thời đại công nghệ số đã thay đổi phần nào quan niệm đó. Trong thế giới công nghệ, môi trường internet, kể từ khi bắt đầu sử dụng internet, trẻ em đã trở thành một công dân số, tham gia vào một môi trường xã hội không hề “ảo” và có đầy đủ các tính chất lợi ích và rủi ro như xã hội thật của “người lớn”.

Zalo

Trong thế giới đó, trẻ em được hưởng những lợi ích của Internet và cũng gặp các rủi ro mà các em có thể chưa đủ các kiến thức, kỹ năng để đương đầu. Ở một khía cạnh khác, “người lớn” không được sinh ra trong thời đại công nghệ số có thể khó theo kịp khả năng học hỏi và bắt nhịp sử dụng công nghệ của trẻ em. Chính vì thế, ngoài trách nhiệm của các “người lớn” trong việc bảo vệ trẻ em, là những CÔNG DÂN SỐ, trẻ em cũng cần trang bị những kỹ năng số phù hợp, và chính các bạn thanh thiếu niên có thể thích hợp nhất để cùng chia sẻ các kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm cho nhau.

Zalo

Các nội dung được chia sẻ dưới đây được trích từ Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt câu lạc bộ Trẻ em “Công dân số chuẩn – Sử dụng internet thông minh và an toàn” để hướng dẫn cho trẻ em/ thanh thiếu niên cùng hỗ trợ nhau trong tiến trình tập huấn đồng đẳng về chủ đề này, thông qua các Câu lạc bộ Trẻ em. Các nội dung này có thể được chia sẻ cho các bạn trẻ từ 12 – 18 tuổi.

Đây là một sản phẩm thuộc Dự án “Bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên khỏi nguy cơ bị xâm hại tình dục qua môi trường mạng” được triển khai từ năm 2018 đến năm 2021 do Tổ chức Tầm Nhìn Thế Giới Quốc Tế tại Việt Nam tài trợ, vận động từ nguồn Quỹ Chấm Dứt Bạo Lực Trẻ Em (The Fund to End Violence Against Children). Trong khuôn khổ dự án, Tổ chức Tầm nhìn Thế giới quốc tế tại Việt Nam đã phối hợp với Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) thực hiện.

Trước hết, hãy cùng tìm hiểu về 6 đặc tính của Internet và cùng phân tích các đặc tính này.

1/ Kết nối không giới hạn

Zalo

Giống như đời thật, môi trường mạng cũng sẽ có các tính cụ thể như kết nối con người với người từ khắp mọi nơi, trao đổi thông tin, v.v. Và sự kết nối bằng Internet là sự KẾT NỐI không giới hạn.

2/ Nguồn thông tin

Zalo

Internet cho phép mỗi người đều có thể trở thành một NGUỒN THÔNG TIN, chính vì thế, cũng giống như bản tính con người, có người trung thực, có người giả dối, có người bị nhầm lẫn, v.v. vì vậy không phải tất cả các thông tin trên internet đều chính xác hoặc đáng tin cậy.

3/ Ản danh

Zalo

Trong thế giới thực, các em có thể gặp gỡ, làm quen và biết nhân dạng của tất cả các bạn trong trường lớp, khu vực sống, họ hàng thân thích của mình. Nhưng trong thế giới ảo, môi trường mạng, các em có thể có những người bạn mà em biết rất rõ, cũng có thể là những người mà em không hề biết, và có thể có cả những người bạn ảo – ẩn danh hoặc thậm chí không có thật.

4/ Công khai

Zalo

Nguồn thông tin nào cũng có khả năng công khai trên mạng Internet bao gồm cả thông tin của chúng ta. Chính vì thế 1 đặc tính khác của Internet là CÔNG KHAI

5/ Giới hạn và tôn trọng

Zalo

Sự tương tác trên mạng sẽ có các ảnh hưởng thật. Bạn có thể làm phiền hoặc làm ảnh hưởng tới người khác. Do đó, một đặc tính khác của Internet là GIỚI HẠN VÀ SỰ TÔN TRỌNG.

6/ Tồn tại vĩnh viễn

Zalo

Các em có thể đã rời khỏi diễn đàn trực tuyến, mạng xã hội, vậy thông tin hay hình ảnh của các em có biến mất không? KHÔNG, 1 đặc tính của Internet là VĨNH VIỄN.

Các em có thể thấy mỗi thao tác của chúng ta trên Internet có thể ảnh hưởng đến chính bản thân ta hoặc tới những người xung quanh. Chính vì thế, khi là một công dân số, trong mạng lưới kết nối của mạng Internet, các em cần hiểu biết về Internet và lựa chọn các tương tác cho phù hợp.

Mời theo dõi phần tiếp theo.

Nguồn tham khảo: Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt Câu lạc bộ trẻ em: Công dân số chuẩn: Sử dụng Internet thông minh và an toàn

https://msdvietnam.org/wp-content/uploads/editWV_Handbook_TOCSE_final-to-donor-da%CC%83-ne%CC%81n.pdf

Nếu phát hiện hoặc chứng kiến hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em hoặc lao động trẻ em, xin đừng thờ ơ. Bạn hãy: – Gọi đến Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111 – Báo cáo qua Ứng dụng Tổng đài 111 – Liên hệ các tài khoản chính thức của Tổng đài 111: + Facebook Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ Em: https://www.facebook.com/tongdaiquocgiabvte + Zalo Tổng đài 111 https://zalo.me/1249273939821550616